banner Download single here
Featured track

Until The Lights

single version

'Mad Mad Mad' in a commercial for Smart eBike 

X
Almost the entire song 'Mad Mad Mad' is now featured in a commercial for the supersonic electric bike from Smart. Thanx to our friends from Sizzer Amsterdam who arranged the synch.
Latest tweet
Newsletter
Follow me
 
 
 
News

Pop Psychology 35: Een hit scoren is puur wetenschap

15-Dec-2011


“In the future everybody will be famous for 15 minutes”. Deze uitgekauwde uitspraak van kunstenaar Andy Warhol wordt vooral uit de kast gehaald wanneer journalisten iets scherpzinnigs willen zeggen over het kortstondige succes van een Idolen- of X-Factor-ster. Maar aan Gotye te zien bestaan er nog steeds artiesten die het zeker 15 weken in de bovenste regionen van de hitlijsten weten uit te houden. Ook voor hitsucces heeft de psychologie een prachtige verklaring.

Zelf ben ik al van jongs af aan geobsedeerd door songstructuren. Als klein meisje telde ik op de wekkerradio van m'n ouders mee hoe lang een liedje duurde en hoe vaak een refrein langskwam. Het rare is dat als ik zelf een liedje schrijf ik verre van analytisch bezig ben. Ik denk nauwelijks na: melodietje vliegt je hoofd in, automatisch komen daar deuntjes bij die er lekker op aansluiten. En vervolgens blijf ik gewoon wat doorkloten op de gitaar tot de opeenvolging van de stukjes heel 'natuurlijk' voelt.

Sommige professionele songschrijvers proberen dit proces wel expliciet te beschrijven en hun 'How To Write A Hit Song'-boeken verkopen soms nog beter dan hun muzikale brouwsels. Wat blijkt? Datgene wat jij en ik zo op gevoel componeren, blijkt te vangen in enkele simpele regels. Zo hebben de meeste popliedjes bijna dezelfde structuur, namelijk een perfecte mix van voorspelbaarheid en variatie. Eerst wordt het bedje van voorspelbaarheid gespreid: coupletje, refreintje, coupletje, weer refreintje. Maar dan: surprise! Je wordt even wakker geschud met een afwijkende brug of een vette gitaarsolo, en vervolgens beland je weer comfortabel voor de laatste keer in het inmiddels bekende refrein.

Psychologen schrijven op hun beurt weer boeken vol met nog diepere verklaringen voor ditzelfde fenomeen: waarom vinden we juist deze verhouding van vertrouwdheid en verrassing zo prettig? Mensen houden van voorspelbare situaties omdat die een gevoel van controle geven, het gevoel dat je de situatie kunt overzien. Dat leidde bij onze holbewonende voorvaderen tot betere overlevingskansen. En om scherp te blijven voor het geval er opeens een leeuw aan kwam, kon men wat verwondering op z'n tijd ook wel waarderen. Misschien was dit 50.000 jaar geleden ook al terug te horen in de populaire songs van de Neanderthaler Top-40.

Tegenwoordig is er software op de markt waarmee gecheckt kan worden hoe zeer een song qua ritme, akkoorden, structuur etcetera overeenkomt met bestaande chart toppers. Dit is niets nieuws: veel menselijk gedrag en consumentenbeslissingen kunnen in een wiskundig model beschreven worden. Deze software om hit-potentie te berekenen wordt onder ander door platenmaatschappijen gebruikt en is voor de kleine artiest gratis uit te proberen via internet.

In naam der wetenschap vond ik dat ik mezelf maar als proefkonijn moest opwerpen; de betreffende site vereist immers dat je zelf eigenaar bent van de te beoordelen song. Ik uploadde de eerste single van m'n huidige album en wachtte gespannen af wat het computer-oordeel zou zijn. Op een schaal van 0 tot 10 scoorde m'n liedje 'Play Me' een... 8,7! Ik schoot daarmee ver boven het niveau van bestaande hits van Norah Jones en Kylie Minogue die allemaal rond de 7 presteren.

Dit moest een grap zijn. Als kritische nerd logde ik vervolgens in onder verschillende pseudoniemen en liet de computer nog meer Gram-songs taxeren. Hm, zowat het hele album zat rond de 7. Dan maar een draak van een demo van drie jaar terug geprobeerd. Dat leverde inderdaad een 3,8 op en de bemoedigende opmerking “Keep Trying”.

Nou heb je geen ingewikkelde software nodig om te bedenken dat je er met een catchy liedje alleen al bent. Zonder Martini-reclame of maandelijks bezoek aan De Wereld Draait Door red je potentiële kaskraker het tegenwoordig niet. Dus daar zit ik dan met m'n mooie 8,7.

Gelukkig mag ik deze week dan toch nog 15 seconden roem beleven. M'n hele psychologische verklaring over hoe een hit werkt, is namelijk (zij het beknopt) terug te lezen in een stuk in de huidige VARA-gids, over het succes van Gotye. Misschien moet ik maar gewoon, net als hij, naakt in een videoclip. Dat zoiets succesvol is, is ook vast psychologisch te verklaren.

BRON
- De site van Hit Song Science: http://uplaya.com/
- Cialdini, R. B. (2001). Influence: Science and practice (4th ed.). Boston: Allyn & Bacon.

Reageren op blogs kan hier.